کتابخانه فارسی

خردنامه اسکندري

• آغاز
• مناجات در اظهار افتادگي عجز و پيري و به پايمردي عنايت استدعاي دستگيري
• در نعت خواجه اي که ديباچه کمال او «کنت نبيا و آدم بين الماء و الطين » است و روزنامه حال خجسته مآل او «انا سيد الأولين و الآخرين »
• پايه معراج سخن را بلند ساختن و سخن پايه معراج خواجه پرداختن
• در دعاي دولتخواهي حضرت ولايت پناهي عبيداللهي لازالت ايام بقائه مصونة عن التناهي و مأمونة عن اصابة الدواهي
• در مدحت سايه خدا که سايه بودن وي مر آن حضرت را چون آفتاب بر همه ذرات عالم روشن است لازال ممدودا علي مفارق العالمين
• جواب از اين سؤال که چون دعاي مظلوم مستجاب است چرا دعاي اکثر مظلومان از اجابت در حجاب است
• گوش خالي فرزند ارجمند را به گوهر پند گوهر بند کردن و لوح ساده اش را به نقوش نصيحت نشانمند ساختن
• در نصيحت نفس مفلس از بضاعت طاعت و دلالت وي به طريق تجريد و قناعت
• حکايت آن از قافله حاجيان دور افتاده با آن پير زال در باديه قناعت بر قدم توکل ايستاده
• گفتار در فضايل سخن و سخنوري و تقريب نظم اين منظومه از عيب تکلف بري که نامزد است به خردنامه اسکندري
• حکايت آن خاد که گوش بر افسانه غوک نهاد و نقد را به اميد نسيه از دست بداد
• آغاز سخن گستري به شروع در خردنامه اسکندري
• معارضه حکيم و لئيمي که صورت اين چون سيرت آن آراسته بود و صورت آن چو سيرت اين ناپيراسته
• داستان آفتاب دولت فيلقوس به سر ديوار رسيدن و آيينه اسکندري را در مقابله آن داشتن و فروغ آن را در وي ديدن و سلطنت رابه ربقه تصرف وي در آوردن و از استاد وي ارسطو طلب وصيت کردن
• حکايت آن پير که جوان گريان را ديد و موجب گريه او را پرسيد
• داستان اسکندر که خود را بر خاک تواضع انداخت و از خاک تواضع سر بر اوج ترفع افراخت
• حکايت پسر مهتر ده که چون با پدر مشاهده حشمت و شوکت پادشاه شهر کرد
• خردنامه ارسطاطاليس
• حکايت آن اشتر که به مشورت روباه در آب خسبيد و در آخر بار وي گران تر گرديد
• خردنامه افلاطون
• حکايت آن راستگوي که از ناراستي کج انديشان به مسافرت بسيار سخن خود را راست کرد
• خردنامه سقراط
• حکايت آن مرغ ماهيگير که حيله اي ساخت و آن ماهي ساده را در دام انداخت
• خردنامه بقراط
• حکايت اعراض پدر حکيم از تربيت پسر لئيم
• خردنامه فيثاغورس
• حکايت آن طفل خرد که نان بزرگ در دست داشت، مي خورد و مي گريست که اين نان اندک است و اشتهاي من بسيار
• خردنامه اسقلينوس
• حکايت آن نوخاسته تن به جامه آراسته که جامه هايش نغز و سخن هايش بي مغز بود
• خردنامه هرمس
• حکايت آن زشت روي خانه آراي که حکيمي در خانه وي منزل ساخت و در وقت حاجت آب دهان بر وي انداخت
• داستان جهانگيري اسکندر و عمارت شهرها و اختراع کارهاي وي بر سبيل اجمال
• حکايت آن قاضي غريب که پادشاه بر وي غضب کرد و گفت که خانه اش را به غارت از هر چه دارد بپردازند و خايه اش را بيرون کرده خصي سازند
• خردنامه اسکندر
• حکايت سبب نارسيدن خليفه به آن کنيزک نورسيده
• در نصيحت مجردان که به صحبت زنان آب خود نريزند و وصيت کدخدايان که از فرمانبرداري زنان بپرهيزيد
• حکايت پرويز با آن ماهيگير که چون ماهي درم ريزش کرد و به نصيحت تلخ شيرين که آن درم ريزي مضاعف شد
• داستان خاقان چين که تحفه حقير به اسکندر فرستاد و به حکمتي شريفش آگاهي داد
• حکايت شخصي که زمين خريد و در آنجا گنجي يافت، برنداشت که از آن فروشنده است و فروشنده قبول نکرد که من زمين را و هر چه در وي بوده فروخته ام
• داستان کاغذ نوشتن مادر اسکندر و جواهر حکمت در آن پيچيدن و به اسکندر فرستادن
• حکايت آن جوان رعنا که جامه هاي عيد پوشيد و به نظر عجب در خود نگريست و به آن تير زهرآلود از پاي در افتاد
• داستان طلب وصيت کردن اسکندر از ارسطو و وصيت نوشتن وي
• حکايت پادشاه فرزانه با آن ديوانه از خرد بيگانه
• داستان نکته هاي حکمت راندن شاگردان ارسطو و خبر يافتن اسکندر از آن و عقدهاي گوهر بر ايشان نثار کردن
• داستان رسيدن اسکندر به زمين هند و ملاقات وي با حکيمان ايشان
• حکايت آن حکيم کشتي شکسته رخت به دريا فکنده که بعد از نجات به واسطه حکمت به درجات رسيد
• داستان رسيدن اسکندر به شهري که همه مردم پاکيزه روزگار بودند و سؤال و جواب ايشان
• حکايت آن حکيم از مردم بر کرانه و سؤال و جواب او با پادشاه زمانه
• داستان ملاقات اسکندر باآن پادشاه زاده گريزان از تخت و افسر و مقالات ايشان با يکدگر
• داستان رسيدن سکندر در سفر دريا به فرشته کوه قاف و طلب نصيحت از وي
• حکايت خصومت غلام و خاتون مرزبان مرو با يکديگر و بهتان آموختن غلام مر طوطيان را و ظاهر شدن آن بهتان
• ظاهر شدن علامات وفات بر اسکندر و مکتوب نوشتن وي به سوي مادر
• داستان وصيت کردن اسکندر که دستش را بعد از وفات از تابوت بيرون گذارند تا تهيدستي وي بر همه کس ظاهر شود
• حکايت آن حکيم که با زن گفت هر چه نفقه کردي بهره تو آن است و آنچه براي خود گذاشتي نصيب ديگران است
• داستان وفات اسکندر و ندبه حکيمان بر وي
• ندبه حکيم اول
• ندبه حکيم دوم
• ندبه حکيم سوم
• ندبه حکيم چهارم
• ندبه حکيم پنجم
• ندبه حکيم ششم
• ندبه حکيم هفتم
• ندبه حکيم هشتم
• ندبه حکيم نهم
• ندبه حکيم دهم
• داستان بردن تابوت اسکندر به اسکندريه و تعزيت گفتن حکيمان مادرش را
• تعزيت گفتن حکيم اول
• تعزيت گفتن حکيم دوم
• تعزيت گفتن حکيم سوم
• تعزيت گفتن حکيم چهارم
• تعزيت گفتن حکيم پنجم
• عذر خواستن مادر اسکندر حکيمان را
• تعزيت نامه ارسطو به مادر اسکندر
• جواب نوشتن مادر اسکندر نامه ارسطو را
• در بي وفايي اين رباط دو در و بساط آي و گذر که آينده در وي به محنت زيد و رونده از وي به حسرت رود
• حکايت عمر گذرانيدن ديوانه بلخي از گريه بسيار به شوري و تلخي
• به ختم پنجمين انگشت از پنجه ا ين کتب پنجگانه که دست قوي بازوان را تاب مي دهد به خاتم خاتمه